home » Citroen Nieuws » Citroen » Wat kan CAN niet?

Ons eerste artikel over CAN was een inleiding over de oorsprong en de werking van dit communicatienetwerk dat sinds de jaren ’90 in alle auto’s zit. Het biedt naadloze integratie van de elektronica, maar maakt beunen lastig. Wat kan CAN niet? Of eigenlijk: wat kan jij niet met CAN?

Om ervoor te zorgen dat alle sensoren, controllers en schakelaars elkaar begrijpen, is het noodzakelijk dat ze dezelfde taal spreken. Dat is opgelost door vast te leggen hoe een bericht van een “gespreksdeelnemer” aan de CAN-bus opgebouwd moet zijn. Om te voorkomen dat de ISO-standaard iedere keer aangepast moet worden wanneer een fabrikant met een nieuw apparaat met nieuwe functies komt, biedt de berichtstructuur de mogelijkheid om aanvullende informatie te versturen. Hier zit de crux, want de topologie van een CAN-netwerk is zodanig dat elke aangesloten deelnemer van alle andere deelnemers alle berichten krijgt. Dit gaat goed zolang de deelnemers elkaars berichten goed interpreteren. Dat is nog het geval wanneer de auto de fabriek verlaat.

Het wordt een ander verhaal als je bijvoorbeeld je autoradio vervangt door een model met ingebouwde navigatie. Vroeger moest je een draadje solderen om het signaal van de snelheidsmeter aan te sluiten, maar die informatie wordt tegenwoordig via de CAN-bus verstuurd. Op dit punt gaat een inbouw misschien nog goed, omdat de radio de informatie ontvangt. Het wordt vervelender als de nieuwe radio berichten verstuurt die de andere deelnemers verkeerd interpreteren, bijvoorbeeld omdat de nieuwe radio een CD-wisselaar ondersteunt en daar via de CAN-bus naar op zoek gaat. Dan kan het gebeuren dat het instrumentenpanel niet meer functioneert.

Nog vervelender wordt het bij een volledige CAN-busimplementatie, zoals dat bij alle moderne Citroëns en DS’en het geval is. Nieuwe deelnemers moeten bij de centrale controller BSI (boîtier de servitude intelligent of built-in systems interface) aangemeld zijn met de Lexia. De auto moet ook bij de deelnemer bekendgemaakt zijn. Vervang je bijvoorbeeld je defecte ABS-module door een andere met iets afwijkende specificaties zonder eerst de af- en aanmeldprocedure te hebben doorlopen, dan ontbreekt er een bekende deelnemer en is er een onbekende aanwezig. Daar het hier om een veiligheidsvoorziening gaat, kan het motormanagement weigeren om de auto te starten.

Om een idee te krijgen hoeveel informatie via CAN-bus wordt uitgewisseld, kun je op obd-codes.com de lijst vinden met gestandaardiseerde meldingen van alleen al het motormanagement. Voor de duidelijkheid: OBD is de steker waarmee de garage verbinding maakt met het netwerk van de auto. Een leuk weetje nu de afkorting OBD (on-board diagnostics) toch al gebruikt is: auto’s die na 31 december 2005 voor het eerst zijn toegelaten, mogen bij een APK volledig via OBD worden uitgelezen, dus inclusief de emissiemetingen. Dat de waardes die het motormanagement geeft niet met de werkelijkheid overeen hoeven te komen, is intussen bekend…

Veel klussers hebben een Lexia of een algemene OBD-scanner en denken zelf wel wat zaken te kunnen regelen. Dat gaat niet altijd goed. Zo was er eens iemand die zijn C6 met de Lexia terug naar de fabrieksinstellingen wilde zetten en vrolijk door de waarschuwingsmeldingen heen klikte: OK, OK, OK! Daarna deed de wagen het nooit meer, want wat was er gebeurd? Tijdens een autoleven gaan er dingen stuk. Er worden modules vervangen en die worden af- en aangemeld bij de centrale. Op het moment dat je de auto terugzet naar fabrieksinstellingen vergeet de centrale alle wijzigingen en gaat de centrale er weer vanuit dat alle modules aanwezig zijn waarmee de auto gebouwd werd. De centrale weet dus niet meer dat module A-1 een keer is afgemeld en vervangen door module A-2. Voor de hobbyist is het niet altijd zo snel te achterhalen welke module door de centrale niet meer herkend wordt. Pas dus verschrikkelijk goed op bij het zelf spelen met de Lexia. Wanneer een specialist dergelijke handelingen moet doen, is je auto via de Lexia met de centrale database verbonden, zodat de historie gelezen en bijgewerkt kan worden. Daarmee zijn we bij de communicatie tussen de auto en de buitenwereld beland, waarop we in een volgend artikel zullen terugkomen.

Wil je je nu nog verder in CAN-bus verdiepen, dan bevelen we je MVW Autotechniek aan. Ook als je nu wilt reageren, hebben we een fijne link voor je: het Centraal CAN-bustopic.

tekst: wimb en waterman, foto’s: NN